Badanie ECPW- cena, powikłania, przeciwwskazania. Sprawdź kiedy się je zleca i czy wykonasz je w ramach NFZ

 w badania/ diagnostyka, Niezbędnik pacjenta

Z powodu podejrzenia choroby trzustki lub innych przyczyn lekarz może skierować Cię na badanie ECPW czyli Endoskopową CholangioPankreatografię Wsteczną. Jest to wysokospecjalistyczne badanie, które może pomóc w zdiagnozowaniu chorób trzustki i dróg żółciowych. Czy możesz je wykonać w przychodni czy w szpitalu? Czy uzyskasz na nie skierowanie od lekarza rodzinnego? Ile będzie Cię kosztować wykonanie go prywatnie? Jak się do niego przygotować? Te i inne informacje znajdziesz poniżej. Przeczytaj i dowiedz się więcej.

anatomy-254120_1280

  1. Co to jest badanie ECPW i gdzie się je wykonuje?
  2. Badanie ECPW na NFZ
  3. Badanie ECPW prywatnie
  4. W jakim celu wykonuje się badanie ECPW, jakie są wskazania do wykonania tego badania?
  5. Jak należy przygotować się do badania ECPW?
  6. Czy przed badaniem ECPW należy wykonać dodatkowe badania?
  7. O czym należy poinformować lekarza przed wykonaniem badania ECPW?
  8. Czy są jakieś powikłania po badaniu ECPW?
  9. Co powinno nas zaniepokoić po wykonaniu badania ECPW?
  10. Czy są jakieś przeciwwskazania do wykonania badania ECPW?
  11. Jak przebiega badanie ECPW?
  12. Zalecenia po wykonaniu badania ECPW?

Co to jest badanie ECPW i gdzie się je wykonuje?

Endoskopowa CholangioPankreatografia Wsteczna, w skrócie ECPW lub ERCP (ang. endoscopic retrograde cholangiopancreatography) to badanie łączące w sobie dwie metody jednoczesnej oceny: rentgenowskiej oraz endoskopowej. Pomaga zbadać zarówno trzustkę jak i przewody żółciowe a także zdiagnozować choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego. ECPW jest połączeniem metody endoskopowej i radiologicznej obrazującej wewnątrz i zewnątrzwątrobowe drogi żółciowe oraz przewód trzustkowy. Ponieważ badanie to niesie za sobą ryzyko powikłań zwykle wykorzystywane jest w celach terapeutycznych a nie tylko diagnostycznych. Wykonuje się je w szpitalach, w pracowniach diagnostyki obrazowej. Pobyt w szpitalu jest jednak zwykle dosyć – 1-2 doby.

Biorąc pod uwagę dostępność tego badania nie ma większej trudności ze znalezieniem placówek, które je wykonują. Należy szukać tych szpitali, które w swej strukturze posiadają oddział gastroenterologiczny lub chirurgiczny. Oddziały zwykle wyposażone są lub korzystają z pracowni diagnostycznych znajdujących się na terenie szpitala i właśnie tam wykonywane jest to badanie. Przykładowo w samym mieście Kraków jest aż 6 szpitali, gdzie wykonują ECPW. W odniesieniu do ogólnej liczby szpitali w tym mieście (19), które posiadają w swojej strukturze oddział gastroenterologiczny lub chirurgiczny (8), należy uznać, że badanie to nie jest trudno dostępne. Spośród 6 placówek, w których można je wykonać w aż 5 jest to możliwe w ramach NFZ (bezpłatnie).

Badanie ECPW na NFZ

Tak jak wspomniano, ECPW przeprowadza się w warunkach szpitalnych, zatem nie otrzymamy skierowania konkretnie na to badanie ani od lekarza rodzinnego, ani od specjalisty i nie wykonamy go w pracowni diagnostycznej, w wybranej przez siebie przychodni. By móc je wykonać nie ponosząc kosztów należy zacząć od znalezienie szpitala, w którym udzielane są świadczenia z tego zakresu a następnie uzyskać skierowanie na odpowiedni oddział szpitalny. W zależności od tego jaki szpital wybierzemy, badanie to może być wykonywane w ramach oddziału gastrologicznego lub chirurgicznego (zwykle w pracowni endoskopowej).

Posiadając skierowanie na oddział należy zgłosić się z nim do planowej izby przyjęć szpitala lub bezpośrednio na oddział. Tam zostanie wyznaczony termin konsultacji z lekarzem z oddziału, który z kolei decyduje o przyjęciu na oddział i kwalifikuje do wykonania badania. Ważne, aby pamiętać o dotychczasowej dokumentacji medycznej wybierając się na taką konsultację, jest ona niezbędna. Po zakwalifikowaniu do wykonania badania, odbywa się przyjęcie na oddział. Niestety nie da się określić ile czasu będzie trzeba oczekiwania na to badanie, wszystko zależy od stanu zdrowia pacjenta oraz obłożenia oddziału i pracowni diagnostycznych w placówce.

Badanie ECPW prywatnie

W przypadku osób, które chciałyby wykonać to badanie odpłatnie muszą liczyć się z niemałymi kosztami. Zaczynając od kosztów związanych z samą konsultacją ze specjalistą (ceny sięgają nawet kilkuset złotych) poprzez koszty samego badania. Nie w każdej placówce wykonuje się to specjalistyczne badanie a ceny w zależności od regionu wahają się od 2,5 do 3,5 złotych. Średnio, na podstawie cen podanych w placówkach w różnych miastach trzeba za nie zapłacić prawie 2 800 zł. Oczywiście ceny uzależnione są od renomy placówki, lekarzy tam zatrudnionych i wykonujących badanie oraz od miasta na które się zdecydujemy. Przykładowo w Łodzi badanie wykonamy w cenie 2,5 tysiąca, we Wrocławiu natomiast ceny sięgają około 3 300 zł. Jeśli chodzi o czas oczekiwania na badanie, nie jest on długi- zwykle od konsultacji ze specjalistą do wykonania badania mija kilka do kilkunastu dni.

W jakim celu wykonuje się badanie ECPW, jakie są wskazania do wykonania tego badania?

Badanie to wykonuje się zarówno w celu zdiagnozowania schorzeń trzustki i dróg żółciowych, jak i leczenia niektórych chorób. Zwykle kierowani są na nie pacjenci, którzy mają objawy wskazujące na choroby tych narządów oraz ci, u których wynik badania USG, Tomografii Komputerowej lub krwi wymagają wyjaśnienia. Do głównych wskazań wykonania tego badania zaliczyć można:

  • podejrzenie chorób trzustki,
  • bóle brzucha i znaczna utrata masy ciała,
  • żółtaczka mechaniczna,
  • podejrzenie kamicy przewodowej,
  • zmiany w narządach znajdujących się w sąsiedztwie dróg żółciowych (np. guz trzustki).

Jak należy przygotować się do badania ECPW?

Przede wszystkim badanie wykonuje się na czczo. Zaleca się aby na 6-8 godzin przed badaniem nie pić ani nie jeść. Osoby przyjmujące leki, które wpływają na krzepliwość krwi (takie jak: warfaryna czy acenokumarol) powinny przerwać ich zażywanie lub zastąpić je innymi na 5-7 dni przed badaniem, pozostając pod opieką lekarza. U tych osób należy również oznaczyć wskaźniki krzepnięcia krwi, bo zabieg można wykonać jedynie przy prawidłowych wynikach. Co istotne osoby ze sztucznym uzębieniem na czas badania muszą je usunąć. Wymagana jest również zgoda pisemna na przeprowadzenie badania.

Czy przed badaniem ECPW należy wykonać dodatkowe badania?

Należy to każdorazowo ustalić z jednostką, w której ma być wykonane badanie. To bardzo ważne, ponieważ bez odpowiednich badań pacjent jest dyskwalifikowany z zabiegu i może ponownie czekać na termin. Zwykle w zależności od wskazań do przeprowadzenia ECPW zaleca się wykonanie dodatkowych badań. Przede wszystkim należy wykonać morfologię i badanie krzepliwości krwi. Jeżeli planowany jest zabieg leczniczy na drogach żółciowych lub przewodzie żółciowym należy oznaczyć grupę krwi (jeśli nie jest nam znana). Są to badania niezbędne. W następnej kolejności, o ile zleci je lekarz będziemy musieli wykonać badania obrazowe dróg żółciowych i trzustki. Do podstawowych badań obrazowych zaliczamy USG, RTG, Tomografię Komputerową czy Rezonans Magnetyczny. Dodatkowo na zlecenie lekarza oznacza się próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, FA), poziom bilirubiny całkowitej oraz wykonuje się badanie wykluczające nosicielstwo wirusa żółtaczki zakaźnej.

O czym należy poinformować lekarza przed wykonaniem badania ECPW?

Osoby cierpiące na choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, padaczka czy nadciśnienie tętnicze a także te, borykające się z chorobami układu krążenia, układu oddechowego lub alergią powinny poinformować o tym nim zostaną poddane badaniu. W zależności od choroby lekarz może nakazać pominięcie porannej dawki leku (ma to miejsce w przypadku insuliny przyjmowanej przez chorych na cukrzycę). Dodatkowo należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych w ostatnim czasie lekach, również tych dostępnych bez recepty.

Czy są jakieś powikłania po badaniu ECPW?

O ile badanie wykonuje doświadczony lekarz powikłania nie powinny wystąpić, choć zdarzają się u niewielkiej liczby pacjentów. Jednym z najczęściej wymienianych powikłań są zaburzenia rytmu serca (dodatkowe skurcze, przyspieszona czynność serca) oraz zapalenie trzustki, które często ma łagodne objawy i szybko ustępuje. Innym może być krwawienie lub zapalenie dróg żółciowych, co jednak występuje bardzo rzadko. Jeżeli podczas ECPW usuwa się kamienie czy wykonuje się inną procedurę terapeutyczną ryzyko powikłań wzrasta, może dojść na przykład do perforacji przewodu pokarmowego, Dodatkowo mogą wystąpić powikłania związane ze znieczuleniem jakiemu poddawany jest pacjent a także reakcje uboczne na leki uspokajające. Niezwykle rzadko ale występują również infekcje lub krwiaki w miejscu wkłucia.

Co powinno nas zaniepokoić po wykonaniu badania ECPW?

Jeżeli po wykonaniu badania zauważymy u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy bardzo ważna jest szybka reakcja i kontakt z lekarzem. Co zatem powinno nas zaniepokoić? Przede wszystkim problem z połykaniem i towarzyszący mu ból gardła, kaszel lub poczucie braku tchu. Dodatkowo utrzymująca się temperatura powyżej 38°C, nudności, wymioty, dreszcze i brak apetytu to objawy, które powinny wzbudzić naszą czujność. U niektórych może się również pojawić krwawienie z odbyty.

Czy są jakieś przeciwwskazania do wykonania badania ECPW?

Do przeciwwskazań zaliczyć można między innymi:

  • zawał lub niestabilną chorobę wieńcową,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • tętniak aorty piersiowej,
  • zapalenie otrzewnej,
  • uchyłek przełyku,
  • oparzenie przełyku w niedługim odstępie czasu,
  • torbiel rzekomą trzustki.

Lekarze wskazują również brak współpracy ze strony pacjenta jako jedną z przeszkód do wykonania tego badania.

Jak przebiega badanie ECPW?

Badanie ECPW wykonuje się w warunkach szpitalnych. Jeżeli pacjentem jest dziecko może zaistnieć konieczność podania znieczulenia ogólnego. W przypadku osób dorosłych lekarz podaje miejscowy środek znieczulający do znieczulenia gardła (pomaga on zwalczyć odruch wymiotny). Dodatkowo pacjentowi podawane są dożylnie środki znieczulające, które z kolei powodują zwiotczenie mięśni i działają uspokajająco, dzięki czemu pacjenci łatwiej tolerują badanie. W następnym etapie pacjenta układa się na boku a do ust wkłada plastikowy ustnik, przez który do gardła wsuwany jest giętki wziernik w kształcie rurki. Na jej końcu znajduje się obiektyw. Lekarz wsuwa endoskop do żołądka i dalej do dwunastnicy. Następnie podawany zostaje środek cieniujący (tzw. kontrast). Na monitorze aparatu rentgenowskiego lekarz ogląda obraz przewodu trzustkowego oraz dróg żółciowych. W zależności od przypadku podejmuje decyzję o dalszym przebiegu badania. Może zaistnieć potrzeba pobrania wycinków do badania histopatologicznego lub zastosowania zabiegu terapeutycznego.

Biorąc pod uwagę powyższe badanie trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Po podaniu środków znieczulających badanie nie powinno być bolesne, jednak pacjenci zwykle odczuwają pewien dyskomfort. Nie powinien niepokoić fakt uczucia wzdęcia w trakcie i po zabiegu, gdyż jest ono spowodowane wdmuchniętym do żołądka powietrzem.

Zalecenia po wykonaniu badania ECPW?

Po badaniu pacjent pozostaje pod obserwacją lekarza i/lub pielęgniarki do momentu ustąpienia objawów, które wywołują leki uspokajające (trwa to zwykle około 1-2 godziny). Niekiedy po badaniu ECPW zaleca się pozostanie dobę w szpitalu a w niektórych przypadkach konieczna jest dłuższa hospitalizacja. Szczegółowe zalecenia przekazuje lekarz, zależą one od tego jak przebiegło badanie i co ujawniło.

Autor: Katarzyna Surowiec, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Najnowsze artykuły

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search