EEG – ile kosztuje prywatnie i jak się przygotować do badania?

 w badania/ diagnostyka, Niezbędnik pacjenta

Badanie elektroencefalograficzne (EEG) jest nieinwazyjną metodą diagnostyczną, która służy badaniu bioelektrycznej aktywności mózgu. Zastanawiasz się, gdzie możesz wykonać elektroencefalografię w ramach NFZ? Czy potrzebne jest skierowanie, a jeśli tak to kto je może wystawić? A może chcesz wykonać EEG prywatnie i nie wiesz, na jakie koszta musisz się przygotować? Odpowiedź na te i wiele innych pytań znajdą Państwo poniżej.

brain-148165_1280

  1. Elektroencefalografia – charakterystyka badania.
  2. Czy potrzebne jest skierowanie na wykonanie EEG w ramach NFZ?
  3. Realizacja badania EEG w ramach NFZ.
  4. EEG prywatnie.
  5. Gdzie można wykonać EEG?
  6. Wynik badania EEG.
  7. Cena badania EEG.
  8. Przygotowanie osoby dorosłej do elektroencefalografii.
  9. Przygotowanie dzieci do elektroencefalografii.
  10. Elektroencefalografia – przebieg badania.
  11. Wskazania do wykonania EEG.

Elektroencefalografia – charakterystyka badania

Elektroencefalografia (EEG) jest nieinwazyjną metodą diagnostyczną służącą do badania bioelektrycznej czynności mózgu. Badanie jest bezbolesne, nieszkodliwe dla zdrowia i całkowicie bezpieczne. Wykonywane jest u osób dorosłych, dzieci i niemowląt. Przy pomocy elektrod, odpowiednio umieszczonych na powierzchni skóry głowy, rejestrowane są czynnościowe prądy mózgu człowieka. Badanie wykonywane jest za pomocą elektroencefalografu, a zapis który powstaje w wyniku badania, zwany jest elektroencefalogramem. Pierwszy polski zapis EEG został stworzony na Uniwersytecie Jagiellońskim, przez Adolfa Becka, polskiego neurofizjologa. Swoją pracę opublikował on w 1890 r. Pierwsze badanie EEG na człowieku przeprowadził niemiecki lekarz neurolog i psychiatra, Hans Berger. Elektroencefalografia wykorzystuje fakt, że komórki mózgowe komunikują się ze sobą przy pomocy impulsów elektrycznych o niewielkim napięciu i natężeniu. Celem badania EEG jest ocena, czy proces ten zachodzi prawidłowo.

Czy potrzebne jest skierowanie na wykonanie EEG w ramach NFZ?

Wykonanie badania EEG w ramach NFZ wymaga posiadania skierowania. Skierowanie najczęściej wystawia lekarz specjalista neurologii lub neurologii dziecięcej, czasem psychiatra, przyjmujący na NFZ (w poradni lub samodzielnej praktyce lekarskiej). Skierowanie wystawione przez lekarza z prywatnego gabinetu nie upoważnia do skorzystania z refundowanego badania. Lekarz POZ (rodzinny) nie może wystawić skierowania na takie badanie. Może natomiast skierować pacjenta do specjalisty przyjmującego na NFZ (najczęściej neurologa lub neurologa dziecięcego), który takie skierowanie może wystawić.

Realizacja badania EEG w ramach NFZ

Badania EEG finansowane przez NFZ wykonywane są na dwa sposoby. W pierwszym przypadku pacjent może wykonać badanie w placówce, z której dostał skierowanie. Takie placówki posiadają własną bazę diagnostyczną, a więc potrzebny sprzęt i odpowiednio wykwalifikowany personel. Jest to opcja najbardziej komfortowa dla pacjenta. W drugim przypadku tj. gdy podmiot medyczny nie posiada własnej pracowni EEG, kieruje on pacjentów do placówki, z którą ma podpisaną odpowiednią umowę. Obowiązkiem lekarza wystawiającego skierowanie na EEG jest poinformowanie pacjenta o placówce, w której może on wykonać to badanie. Elektroencefalografia znajduje się na liście gwarantowanych świadczeń elektrofizjologicznych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2011 r. (z późniejszymi zmianami) w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

EEG prywatnie

W przypadku badań odpłatnych skierowanie nie jest konieczne. Pacjent może wybrać dowolną placówkę w kraju, kierując się własnymi preferencjami, np. lokalizacją czy renomą placówki, ceną badania, jakością sprzętu, którym placówka dysponuje.

Gdzie można wykonać EEG?

Elektroencefalografia nie jest badaniem tak łatwo dostępnym, jak np. USG, RTG czy badania laboratoryjne krwi. Refundowane EEG można wykonać w pracowniach mających podpisaną umowę z NFZ na realizacją takich badań. Funkcjonują one jako samodzielne jednostki albo podjednostki przychodni czy szpitali. Również niektóre prywatne gabinety lekarzy neurologów, które działają także w ramach NFZ, posiadają pracownie EEG gdzie można wykonać takie badania. Prywatne badanie elektroencefalograficzne można wykonać w wybranych prywatnych gabinetach lekarzy neurologów oraz prywatnych pracowniach EEG zlokalizowanych w przychodniach, klinikach, centrach medycznych itp., które nie posiadają podpisanej umowy z odpowiednim oddziałem NFZ na realizację badań EEG. Pracownie EEG zlokalizowane są głównie w dużych miastach powiatowych i miastach wojewódzkich.

Wynik badania EEG

Pacjent otrzymuje wynik badania EEG bezpośrednio po jego zakończeniu w formie opisu z dołączonym obrazem fal mózgowych. Nie w każdej placówce opis badania jest wręczany pacjentowi od razu, czasem pacjent musi poczekać na niego kilka dni.

Cena badania EEG

Koszt badania EEG w czuwaniu to suma rzędu 100 zł. Po dokonaniu analizy cenników placówek w dużych miastach w Polsce (np. Warszawa, Kraków, Poznań, Wrocław) można wysnuć wnioski, że cena elektroencefalografii w czuwaniu wraz z opisem to koszt 100-130 zł u osób dorosłych oraz 130-170 zł u dzieci. Droższe jest badanie EEG po deprywacji snu, jego cena to ok. 170 zł. Najdroższe z grupy badań elektroencefalograficznych jest EEG we śnie, jego koszt to ok. 450 zł. Istnieje także możliwość wykonania elektroencefalografii we śnie w miejscu wskazanym przez pacjenta, ale wtedy trzeba liczyć się z dodatkową dopłatą, ok. 150-200 zł. Taką opcję oferują tylko nieliczne placówki w Polsce.

Przygotowanie osoby dorosłej do elektroencefalografii

Elektroencefalografia u osoby dorosłej może być wykonywana w czuwaniu, we śnie lub po deprywacji snu (po 24-godzinnym czuwaniu, po nocy bezsennej), w zależności od zaleceń lekarza kierującego. W ciągu doby poprzedzającej badanie nie powinno się przyjmować leków pobudzających lub hamujących ośrodkowy układ nerwowy. Nie należy także pić napojów alkoholowych lub zawierających kofeinę, czyli kawy, mocnej herbaty, coca-coli. Pacjent powinien umyć włosy. Nie wolno stosować lakierów do włosów i innych preparatów do stylizacji włosów (żeli, kremów, pianek itp.)

Na badanie w czuwaniu pacjent powinien przyjść wypoczęty i wyspany. Zaleca się spożycie przed badaniem lekkiego posiłku, aby nie występowały spadki poziomu cukru we krwi (badania EEG nie wykonuje się na czczo). W przypadku badania, które ma być wykonane po deprywacji snu, w przeddzień badania należy prowadzić normalną aktywność w ciągu dnia, po czym nie spać całą noc poprzedzającą wykonanie badania. Ten rodzaj badania jest wykonywany w godzinach przedpołudniowych. Nie jest wskazane samodzielne prowadzenie pojazdów mechanicznych. Na badanie po deprywacji snu pacjent powinien przyjść z osobą towarzyszącą.

Przygotowanie dzieci do elektroencefalografii

Przygotowanie najmniejszych pacjentów do elektroencefalografii w czuwaniu jest takie samo jak w przypadku osób dorosłych. Jeśli chodzi o badanie EEG we śnie, wskazania są następujące:

  • Noworodki, niemowlęta i dzieci do 2 r.ż. umawiani są na badanie w naturalnych godzinach snu malucha w ciągu dnia. Noworodki i małe niemowlęta karmi się po założeniu elektrod lub automatycznego czepka (ma on wbudowane elektrody i jest komfortowym rozwiązaniem, zwłaszcza dla najmłodszych pacjentów), ponieważ zwykle po jedzeniu zasypiają.
  • Dzieci od 2. do 5 r.ż. bada się w naturalnych godzinach snu dziennego. W dniu poprzedzającym badanie kładziemy dziecko spać 2-3 godz. później niż zwykle i rano wybudzamy 1-2 godziny wcześniej niż zwykle.
  • Dzieci w wieku 6-8 lat w dniu poprzedzającym badanie kładziemy spać 2-3 godz. później niż zwykle i wybudzamy ok. godz. 2.00-3.00 w nocy. Jeżeli badanie ma być wykonane w godzinach popołudniowych, dziecko jest wybudzane ok. godz. 5.00 rano. Dziecko należy przetrzymać bez snu i drzemek do czasu badania.
  • Dzieci w wieku 9-12 lat w dniu poprzedzającym badanie kładziemy spać 2-3 godz. później niż zwykle i w dniu badania budzimy ok. godz. 4.00 rano, a na badanie umawiane w godzinach południowych i popołudniowych. Dziecko należy przetrzymać bez snu i drzemek do czasu badania.
  • Dzieci powyżej 12 r.ż. w dniu poprzedzającym badanie kładziemy spać 2-3 godz. później niż zwykle i w dniu badania budzimy ok. godz. 5.00 rano. Badanie powinno być zaplanowane na godziny wieczorne. Dziecko należy przetrzymać bez snu i drzemek do czasu badania.

Zastosowanie się do powyższych zaleceń umożliwi wykonanie badania EEG w fazie czuwania, zasypiania i snu fizjologicznego. Należy pamiętać, aby na badanie dziecko przyszło po spożytym posiłku i z umytą głową. Warto zabrać ulubione przytulanki, kocyki czy poduszki dziecka, aby ułatwić mu zaśnięcie.

Zalecenia co do badania po nieprzespanej nocy u dzieci są następujące:

  • Dzieci powyżej 12 r.ż. podobnie jak dorośli nie śpią całą noc poprzedzającą dzień badania.
  • Dzieci w wieku 8-12 lat w noc poprzedzającą badanie śpią 4 godziny.
  • Dzieci poniżej 8 r.ż. w noc poprzedzającą badanie śpią 6 godzin.

Czas snu skracany jest poprzez położenie dziecka spać później i wcześniejsze wybudzenie go. Dzieci od czasu wybudzenia powinny być pod stałą opieką osoby, która będzie czuwać, aby dziecko nie zasnęło.

Elektroencefalografia – przebieg badania

Badanie rozpoczyna się od zapisania danych pacjenta. Następnie osoba prowadząca badanie EEG (lekarz lub specjalnie przeszkolony technik) zakłada pacjentowi specjalny czepek (siateczkę gumową), do którego przytwierdzone są 24 elektrody. Niektóre placówki dysponują tzw. automatycznym czepkiem, który posiada wbudowane elektrody. Jest to szczególnie wygodne dla najmłodszych pacjentów. Dla lepszego przewodnictwa elektrycznego powierzchnie elektrod pokrywa się specjalnym żelem lub pastą przewodzącą. Zadaniem elektrod jest rejestracja prądów czynnościowych wytwarzanych przez komórki nerwowe mózgu i przekazanie tych sygnałów do elektroencefalografu. Urządzenie to przetwarza je na serię linii falistych, z nich tworzy się obraz fal mózgowych.

Pierwszym etapem badania jest uzyskanie zapisu spoczynkowego. Pacjent znajduje się najczęściej w pozycji leżącej, ma zamknięte oczy i pozostaje w bezruchu. W kolejnej części badania stosuje się metody stymulujące. Aby pobudzić aktywność elektryczną mózgu, przeprowadza się próbę otwierania i zamykania oczu, 3-4 minutową hiperwentylację (30-40 głębokich oddechów na minutę) i fotostymulację – działanie błysków świetlnych o różnej częstotliwości (w czasie tego badania pacjent ma oczy zamknięte). Elektroencefalografia w czuwaniu trwa z reguły ok. 20 minut, badanie we śnie trwa dłużej, około godziny. Należy pamiętać, że skóra głowy i włosy mogą być brudne od zastosowanego do badania żelu/pasty.

Wskazania do wykonania EEG

Elektroencefalografia ułatwia różnicowanie schorzeń czynnościowych i organicznych mózgu. W wielu schorzeniach mózgu badanie pozwala umiejscowić proces chorobowy w określonej okolicy. Szczególnie istotne znaczenie ma badanie EEG u pacjentów z napadami padaczkowymi, zaburzeniami snu, zaburzeniami wzroku, jąkaniem, omdleniami i utratą przytomności, w przebiegu zapalenia mózgu, po urazie głowy, zabiegach neurochirurgicznych, ze znacznymi problemami z pamięcią i koncentracją.
Badanie EEG odnalazło zastosowanie także w diagnozie oraz monitorowaniu zaburzeń takich jak stan śpiączki, śmierć mózgu, zatrucia substancjami neurotoksycznymi. Badanie to jest metodą pomocniczą w ocenie stanu pacjentów z guzami mózgu i naczyniopochodnym uszkodzeniem mózgu (po udarach mózgowych). U dzieci wskazaniem do elektroencefalografii jest dodatkowo opóźnienie mowy, problemy z rozwojem psychoruchowym oraz znaczne kłopoty z nauką.

Autor: Paulina Michta, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Polecane wpisy
Komentarze
  • Marzena
    Odpowiedz

    Gdzie w Kielcach prywatnie można dziecku 10l,ZROBIC EEG OUN,i ile kosztuje

  • Patrycja
    Odpowiedz

    Witam jestem z Tczewa gdzie mogę zrobić prywatnie EEG głowy z dokładnym opisem synowi ma 13 lat

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search