Mammografia- kto kieruje, kiedy najlepiej wykonać i jak się przygotować do tego badania

 w AKCJE ZDROWOTNE, badania/ diagnostyka, Niezbędnik pacjenta, profilaktyka, Zdrowie

Zastanawiasz się czy skorzystać z zaproszenia i udać się na badanie mammograficzne? Ktoś z rodziny namawia Cię do jego wykonania? Nie wahaj się i sprawdź czy z twoim zdrowiem wszystko w porządku. Choroby nowotworowe stanowią w Polsce drugą przyczynę zgonów i ich liczba stale wzrasta. W dużej mierze wynika to z niewystarczającej profilaktyki i częstokroć spóźnionej diagnostyki. Jeśli chodzi o populację kobiet, to rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwy. Jak zatem poprawić stan zdrowia społeczeństwa i zmniejszyć liczbę zachorowań? Czy mammografia jako jedno z badań profilaktycznych organizowanych przez NFZ przysługuje każdemu? Zadbaj o swoje zdrowie i wykonaj mammografię już dziś- podpowiemy gdzie i kiedy możesz to zrobić.

october-pink-1714664_1920

  1. Mammografia jako bezpłatne badanie profilaktyczne – komu i jak często przysługuje?
  2. Mammobusy- sprawdź gdzie w Twoim województwie możesz udać się na badanie.
  3. Mammografia prywatnie- czy potrzebne skierowanie?
  4. Co to jest i jak wygląda badanie mammograficzne.
  5. Jak przygotować się do badania mammograficznego.
  6. Czy wynik mammografii daje stuprocentową pewność?
  7. Czy kobiety z dużym biustem mogą wykonywać mammografię?
  8. Czy kobiety z wszczepionymi implantami piersi mogą wykonywać mammografię?
  9. Czy kobiety w ciąży mogą wykonać mammografię?
  10. Czy aby wykonać mammografię bezpłatnie potrzebne będzie skierowanie?
  11. Co, gdy wynik mammografii jest nieprawidłowy?
  12. Trochę statystyk- rak piersi najczęściej występujący u kobiet nowotwór.

 

Mammografia jako bezpłatne badanie profilaktyczne – komu i jak często przysługuje?

Każda kobieta w wieku 50-69 lat, która nie chorowała na raka piersi, ma prawo i powinna co 24 miesiące wykonywać badania profilaktyczne w ramach Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi, finansowanego przez NFZ a organizowanego przez Ministerstwo Zdrowia. Nie potrzebuje wówczas skierowania, wysyłane jest do niej specjalne zaproszenie. Badanie przeprowadzone w ramach programu profilaktycznego oceniane jest przez dwóch, a niekiedy nawet trzech specjalistów. Aby skorzystać z bezpłatnej mammografii należy zgłosić się do jednej z placówek realizujących program, których wykaz znajduje się na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ.

Mammobusy- sprawdź gdzie w Twoim województwie możesz udać się na badanie

Niektóre z pań mają obawy, że badanie wykonane w mammobusie, zaparkowanym pod budynkiem w centrum miasta, nie jest tak wartościowe i miarodajne jak to, wykonane w pracowni stacjonarnej. Otóż nie powinno być żadnych wątpliwości co do jakości przeprowadzonego badania, ponieważ nie odbiega ono standardem od tych, które wykonuje się w placówkach medycznych. Wszystko bowiem zależy od sprzętu i osoby wykonującej badanie. Zatem jeśli sprzęt jest taki sam, jak ten używany w pracowniach diagnostycznych przychodni lub szpitali, a osoba przeprowadzająca badanie posiada odpowiednie kwalifikacje, badanie jest jak najbardziej wartościowe.
Jeżeli jesteś zainteresowana wykonaniem tego badania w ramach programu, możesz sprawdzić gdzie w Twoim województwie napotkasz na mobilny mammobus. NFZ zamieszcza na swojej stronie szczegółowy harmonogram dla poszczególnych województw. Znajdziesz go tutaj.

Mammografia prywatnie- czy potrzebne skierowanie?

Jeżeli pacjentka nie spełnia kryteriów NFZ i nie może skorzystać z bezpłatnego badania w ramach programu profilaktycznego, a chciałaby wykonać mammografię, ma prawo zrobić to odpłatnie. Od kobiet po 40 roku życia nie wymaga się skierowania. Badanie w zależności od województwa i placówki to koszt od 50 do 150 zł.

 Ważne!

Inaczej jest to w przypadku młodszych kobiet, będących przed 40-tką. O wykonaniu mammografii zawsze decyduje lekarz specjalista i to on wystawia potrzebne skierowanie. U pań przed 40 rokiem życia wykonuje się standardowo badanie USG, a mammografia jest ewentualnie badaniem uzupełniającym i to lekarz specjalista decyduje o konieczności jej wykonania. Należy pamiętać, że jest to badanie rentgenowskie i nie jest ono obojętne dla organizmu człowieka, dlatego nie wykonuje się go, jeśli nie ma wskazań medycznych. 

Co to jest i jak wygląda badanie mammograficzne

Mammografia jest to radiologiczne badanie piersi podczas którego, przy użyciu promieni rentgenowskich wykonuje się serię zdjęć gruczołów piersiowych. Pierś umieszcza się na tzw. stoliku aparatu mammograficznego, a następnie dociska się pierś odpowiednią płytką do urządzenia. Standardowo wykonywane są 4 zdjęcia- 2 ujęcia każdej z piersi w projekcji skośniej oraz góra-dół. Badanie to trwa kilka minut. Wiele z Pań z pewnością nie raz zastanawiało się, czy ucisk piersi, niekoniecznie należący do przyjemnych jest konieczny? Otóż tak, po pierwsze odpowiednio unieruchamia on pierś, po drugie zmniejsza dawkę promieniowania i pozwala na uzyskanie wyraźniejszego obrazu struktur sutka.

Jak przygotować się do badania mammograficznego

Badanie mammograficzne nie wymaga specjalnego przygotowania, jednak ze względu na wrażliwość piersi zaleca się przeprowadzenie go w okolicach 10 dnia cyklu miesiączkowego. W dniu badania nie należy smarować okolic piersi żadnymi kosmetykami (balsamy, kremy, dezodoranty). Jeśli w dniu, w którym masz mieć przeprowadzoną mammografię czujesz ból, dyskomfort w piersiach poinformuj o tym – osoba przeprowadzająca badanie wykona je z większą ostrożnością. Dodatkowo, jeśli już kiedyś miałaś wykonaną mammografię, zabierz ze sobą wyniki, mogą się przydać. W zależności od tego czy wykonujesz to badanie prywatnie, na zlecenie lekarza specjalisty czy w ramach programu profilaktycznego, nie zapomnij dopytać, gdzie i kiedy możesz odebrać  wyniki.

Czy wynik mammografii daje stuprocentową pewność?

Mammografia wykrywa nawet bardzo małe, milimetrowe zmiany, których kobieta podczas samobadania nie jest w stanie wyczuć. Nie jest to jednak badanie doskonałe. Jakie są jego wady? Otóż mammografia nie odróżnia zmian łagodnych od tych złośliwych oraz zmian litych (twardych) od zawierających płyn. Takie możliwości daje badanie USG, na temat którego przeczytacie tutaj.
Wykrycie podczas mammografii zmiany, która następnie okaże się być łagodnym torbielem, może przysporzyć kobiecie sporo, niepotrzebnego stresu…

Czy kobiety z dużym biustem mogą wykonywać mammografię?

Oczywiście, że mogą- obfite piersi nie stanowią problemu i badanie mammograficzne jest równie miarodajne. Jedyna różnica to czas wykonania badania. Zwykle, w przypadku dużego biustu badanie trwa nieco dłużej, ponieważ należy optymalnie ułożyć pierś pomiędzy stolikiem mammografu a płytką uciskową.

Czy kobiety z wszczepionymi implantami piersi mogą wykonywać mammografię?

Tak, nawet jeśli implanty zaciemnią obraz tkanki, są odpowiednie metody aby przemieścić je do tyłu uciskając jedynie przednią część piersi tak, by podczas badania obraz był jak najbardziej czytelny.

Czy kobiety w ciąży mogą wykonać mammografię?

Nie, ciąża jest jedynym przeciwskazaniem do wykonania tego badania.

Czy aby wykonać mammografię bezpłatnie potrzebne będzie skierowanie?

Tak, jeśli pacjentem jest kobieta, której wiek nie mieści się w przedziale 50-69 lat i chce wykonać to badanie bezpłatnie musi posiadać skierowanie od lekarza.

Co, gdy wynik mammografii jest nieprawidłowy?

Każdy po otrzymaniu negatywnego wyniku mammografii kierowany jest na dalszą diagnostykę, do drugiego etapu badań. Może to być mammografia uzupełniająca, tzw. zdjęcie celowane, USG piersi, rezonans magnetyczny czy biopsja aspiracyjna cienko lub gruboigłowa. Jeżeli wyniki badań dodatkowych potwierdzą zmiany nowotworowe pacjent natychmiast kierowany jest do jednego z ośrodków onkologicznych.

Trochę statystyk- rak piersi najczęściej występujący u kobiet nowotwór.

Rak piersi, mimo iż najlepiej poznany, jest jedną z najczęściej występujących chorób nowotworowych w naszym kraju. Pomimo dostępu do wielu możliwości terapeutycznych, szerokiej profilaktyki, dla sporej części społeczeństwa pozostaje tematem tabu.
Jeśli chodzi o wykrywalności tej choroby, najczęściej diagnozowany jest u kobiet między 50 a 69 rokiem życia. Co niepokojące, w ciągu ostatnich 30 lat zachorowalność wśród kobiet młodszych (20-49 lat) wzrosła 2-krotnie.

Biorąc pod uwagę działania zapobiegawcze w Polsce to odsetek kobiet korzystających z badań profilaktycznych, w porównaniu z innymi krajami europejskimi jest niski. Jakie są tego przyczyny? Być może sama organizacja i dostęp do badań w ramach Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi jest niezadowalający. W przypadku osób zamieszkałych w małych miejscowościach lub wsiach problemem może być samo dotarcie do miejsca, gdzie jest ono wykonywane. W wielu przypadkach barierą jest też wstyd oraz strach wynikający z niskiej świadomości kobiet. Być może problemem są też mammobusy i obawa przed złą jakością badania i oczekiwaniem na swoją kolej, w nie zawsze sprzyjających warunkach atmosferycznych. Dodatkowo fakt, że badania organizowane są w godzinach pracy zainteresowanych lub na przykład w okresie przedświątecznym (w którym, z całą pewnością, żadna kobieta nie myśli o profilaktyce i zdrowiu…) nie sprzyja dużej frekwencji. Nie zawsze skuteczne są też formy zapraszania do ich udziały.

Autor: Katarzyna Surowiec, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Najnowsze artykuły

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search