Uzależnienie od słodyczy czyli „narkomania węglowodanowa”. Czy to groźne?

 w choroby, diety, Zdrowie

Słodycze to najchętniej spożywana grupa produktów spożywczych. Należy do niej zaliczyć między innymi: cukierki, czekolady, herbatniki, pieczywo cukiernicze, ciasta, ciasteczka  oraz przetwory owocowe o dużej zawartości cukru. Słodycze kojarzone są z dzieciństwem i nagrodami, wyzwalają zatem pozytywne emocje. Także reklamy skłaniają do konsumpcji tego typu produktów, których spożycie wciąż wzrasta. Czy istnieje coś takiego jak “narkomania węglowodanowa” czyli uzależnienie od słodyczy? Co zawierają słodycze, że możemy się od nich uzależnić?  

sweets-887722_1920

  1. Co zawierają słodycze?
  2. Dlaczego słodycze uzależniają?
  3. Jak ograniczyć słodycze?

Co zawierają słodycze?

O słodyczach często mówi się, że są to tzw. puste kalorie – co oznacza, że mają bardzo wysoką wartość kaloryczną i jednocześnie bardzo niską wartość odżywczą. Czekolada ma ponad 500 kcal, mały batonik około 300 kcal, a 5 czekoladowych cukierków ponad 200 kcal. Słodycze zawierają znikomą ilość witamin i składników mineralnych. Czekolada, ciastka czy cukierki oprócz dużej zawartości cukru często są też poważnym źródłem niekorzystnych dla zdrowia tłuszczy. Są to tłuszcze pochodzenia zwierzęcego lub utwardzane tłuszcze roślinne bogate w nasycone kwasy tłuszczowe i kwasy tłuszczowe typu trans, które przyczyniają się zwiększenia ryzyka wystąpienia miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

Słodycze są także bogate także w różne związki chemiczne. Jednym z nich jest syrop glukozowo-fruktozowy. To tańszy zamiennik cukru, przez co jest chętnie używany w różnych produktach, głównie w słodyczach. Może powodować zaburzenia poziomu insuliny i leptyny odpowiedzialnych za regulację ośrodka głodu i sytości, a jego nadmierne spożywanie może przyczyniać się do powstawania otyłości i cukrzycy. Do słodkości dodawane są także sztuczne słodziki np. aspartam, który może mieć właściwości rakotwórcze. Niebezpieczne mogą się okazać także barwniki. Wiele z nich może wywoływać reakcje alergiczne, powodować nadpobudliwość oraz podrażniać układ pokarmowy.

Częste spożywanie słodyczy zwiększa ryzyko wystąpienia otyłości i nadwagi, cukrzycy, próchnicy zębów, zaburzeń lipidowych i wiele innych. Warto podkreślić, że skutki zdrowotne związane z nadkonsumpcją słodkich produktów mogą ulegać wzajemnym sprzężeniom np. otyłość aż 3 do 7-krotnie zwiększa ryzyko cukrzycy. Nie należy spożywać tych produktów więcej niż maksymalnie kilka porcji tygodniowo. Przykładowo jedna porcja to: 1 ciastko z kremem, 3-5 biszkoptów, pół batona czekoladowego, czy gałka lodów. Uważa się, że najzdrowsze wśród słodkich produktów są:

  • czekolada o dużej zawartości kakao, dzięki któremu zawiera magnez, potas, żelazo i cynk
  • lody – zwłaszcza produkowane na bazie mleka lub jogurtu będące źródłem białka i żywych kultur bakterii; zawierają stosunkowo niewiele kalorii
  • ciasta – te z dodatkiem mleka i jaj są źródłem białka; bardzo wartościowy jest np. sernik

Uzależnienie od słodyczy- dlaczego słodycze uzależniają?

Słodycze i napoje gazowane są produktami zbyt często spożywanymi przez dzieci, młodzież oraz dorosłych. Niektórzy ludzie stają się od nich uzależnieni, mają na nie niepohamowaną ochotę, objadają się nimi, spożywają je, aby poprawić sobie nastrój, gdy są zmęczeni i zestresowani. Słodycze stosowane są jako forma nagrody, pocieszenia. Przyzwyczajenie i brak kontroli nad ilością spożywanych słodyczy szybko może przerodzić się w uzależnienie. Jego mechanizm jest złożony i może mieć różne przyczyny.

Słodycze mogą uzależniać, ze względu na obecność serotoniny zwanej hormonem szczęścia. Działa ona pobudzająco, wzmaga dobry nastrój i poprawia humor. Chwila przyjemności związana ze spożywaniem słodkich produktów jest przez organizm zapamiętywana, a trudnych chwilach np. gdy jesteśmy zmęczeni organizm domaga się jej odtworzenia i dostarczenia pozytywnego bodźca jakim są słodycze. Po słodkie produkty sięgamy nie tylko w przypadku złego samopoczucia, ale także, aby wynagrodzić sobie np. realizację jakiegoś zadania.

Uzależnienie od słodyczy jest często bagatelizowane. Może być ono jednak tak samo silne jak nałóg od dymu tytoniowego czy narkotyków. Często wynika ono z przyzwyczajenie np. zjadaniem słodkości ” do kawy”, czy w czasie oglądania telewizji. Może również być związane z występowaniem fizycznych objawów.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że są uzależnieni. Za niepokojącą należy uznać w sytuację, gdy nie potrafimy odmówić sobie słodkich produktów, a wytrzymanie bez nich chociaż jednego dnia staje się niewyobrażalne. Wiele osób jest w stanie zrobić wszystko, aby zdobyć ulubiony produkt np. jechać w nocy do sklepu. Naszą uwagę powinien zwrócić fakt, że spożywamy coraz większe porcje słodyczy.

Jak ograniczyć ilość spożywanych słodyczy?

Przede wszystkim trzeba zastanowić się jaki jest powód częstego sięgania po słodkie. Przyczyny mogą tkwić w nieprawidłowo zbilansowanej diecie, przyzwyczajeniach czy w zaburzeniach poziomu cukru we krwi, dlatego warto wykonać podstawowe badania, aby wyeliminować tą przyczynę. Zerwanie z nałogiem jest trudne, nie każdemu udaje się samodzielnie z niego wyjść. Czasem konieczna staje się pomoc psychologa. Nie każda metoda opanowania chęci na słodkie będzie odpowiednia dla każdego.

Można jednak spróbować zapanować nad słodkim uzależnieniem samemu, stosując poniższe wskazówki:

  • W dokonywaniu zmian w diecie istotną rolę odgrywa motywacja. Warto sobie uświadomić, że spożywanie dużej ilości słodyczy doprowadzania nie tylko do otyłości, ale także do innych niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych, na które nie warto się narażać.
  • Przede wszystkim należy poprawić swój dotychczasowy sposób żywienia. Trzeba jeść 4-5 posiłków dziennie w około 3 godzinnych odstępach czasowych.
  • Pamiętaj o wprowadzeniu do diety węglowodanów złożonych. Można je znaleźć w pieczywie pełnoziarnistym, otrębach, brązowym ryżu, kaszach.
  • Zrezygnuj ze słodkich bułek, ciast, rogali itp. One także zawierają wiele cukru i niezdrowych tłuszczy.
  • Na początek korzystnie jest stopniowo ograniczać słodycze. Trzeba zjadać kilka cukierków czy ciasteczek mniej niż zwykle oraz zmniejszać ilość cukru dodawanego do kawy i herbaty.
  • Zjadaj słodycze tylko 1 raz dziennie.
  • W późniejszym etapie można spróbować jeść słodycze co dwa dni, później co trzy dni itd. Z czasem można ustalić, że słodycze spożywamy tylko raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie.
  • Przed spożyciem każdej słodkiej przekąski zastanów się jaką aktywność musisz podjąć i jak długo powinieneś ćwiczyć, aby spalić dostarczone do organizmu kalorie.
  • Nie kupuj słodyczy do domu ani do pracy. Nie magazynuj ich, gdyż w chwilach słabości z łatwością po nie sięgniesz.
  • Nie zostawiaj ciasta czy cukierków w zasięgu ręki np. na blacie kuchennym, czy stoliku.
  • Staraj się zajadać słodkości w możliwie małych porcjach. Unikaj obżarstwa.
  • Jeżeli odczuwasz znużenie w czasie wykonywania obowiązków służbowych czy domowych nie sięgaj od razu po słodycz. Zrób kilka skłonów, przejdź się, przewietrz pomieszczenie.
  • Jeżeli spożywasz słodycze w czasie określonych czynności staraj się zmieniać rytuały. Postaraj się włączyć do swojego stylu życia aktywność fizyczną, gdyż w czasie ruchu (tak jak po zjedzeniu słodyczy) wydzielają się endorfiny.
  • Zastępuj słodycze innymi przekąskami. Doskonale w tej roli sprawdzą się świeże owoce i warzywa, jogurty, suszone owoce czy orzechy.
  • Nie chodź na zakupy głodny/głodna. Chętniej wtedy sięgniesz po słodki produkt.
  • Próbuj nowych potraw i smaków.
  • Nie zjadaj słodkości z nudów.
  • Pomocne w ograniczaniu słodyczy może stać się prowadzenie dzienniczka żywieniowego. Notuj rodzaje zjedzonych słodyczy, ich ilość i godzinę. Czy rzeczywiście spożywasz niewiele słodkości?
  • Ogranicz sól, gdyż wzmaga apetyt na słodkie.
  • W zmniejszeniu apetytu na słodkie pomocny może okazać się stosowanie imbiru, cynamonu czy kolendry.

Pamiętaj, że jeżeli już koniecznie musisz zjeść coś słodkiego, to zawsze lepiej zrobić to rano niż wieczorem. Miej na uwadze, że z czasem kubki smakowe inaczej będą odbierać poszczególne smaki, dzięki czemu mniej cukru wystarczy do zaspokojenia apetytu na słodkie.

Autor: Magdalena Wawrzeńczyk, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Najnowsze artykuły

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search