Polisomnografia (badanie snu) – czy można wykonać ją na NFZ? Jaka jest cena prywatnie?

 w badania/ diagnostyka, Niezbędnik pacjenta

Badanie polisomnograficzne, inaczej polisomnografia to badanie wielokierunkowe, pozwalające wykryć zaburzenia snu mogące mieć groźne konsekwencje dla zdrowia. Zaburzenia oddychania podczas snu (ZOPS) to przede wszystkim bezdech senny. Jest to problem dotykający coraz większej liczby osób – dotyczy aż 15% mężczyzn i 5% kobiet. Dlatego warto pogłębić swoją wiedzę na temat jednego z badań diagnostycznych w zakresie zaburzeń snu.

mae-815567_1920

  1. Co to jest polisomnografia i w jakich przypadkach jest wykonywana?
  2. Polisomnografia – na czym polega badanie?
  3. Polisomnografia – przygotowanie do badania.
  4. Gdzie można wykonać polisomnografię?
  5. Czy potrzebne jest skierowanie, aby wykonać badanie polisomnograficzne?
  6. Polisomnografia prywatnie – jaki jest koszt badania?

Co to jest polisomnografia i w jakich przypadkach jest wykonywana?

Polisomnografia ma na celu wykrycie zaburzeń oddychania występujących podczas snu. Dzięki badaniu można ocenić stadia snu, wzorzec oddychania (bezdechy), poziom tlenu we krwi, czynność serca oraz reakcje fizjologiczne organizmu na bezdechy. Najczęstszym wskazaniem do wykonania badania jest podejrzenie zespołu zaburzeń oddychania w czasie snu, czyli choroby objawiającej się głośnym chrapaniem, przerwami w oddychaniu podczas snu oraz skłonnościami do zasypiania w różnych okolicznościach podczas dnia. Dodatkowo na badanie powinny się zgłosić osoby mające w nocy problemy z zasypianiem, wybudzeniem, bezsennością, niespokojnym snem, nadmierną potliwością lub dusznością w czasie snu, koszmarami sennymi. Problemy występujące ciągu dnia, które powinny skłonić osobę do zgłoszenia się na polismonografię to m.in. senność w ciągu dnia, poranne bóle głowy, zmęczenie, mimo przespanej nocy. Czasem badanie wykonuje się u osób cierpiących na epilepsję.

Polisomnografia – na czym polega badanie?

Jak było wspomniane we wstępie badanie polisomnograficzne jest badaniem wielokierunkowym i złożonym. Mówiąc ogólnie badanie polega na ciągłym zapisie snu osoby badanej. Na rejestrację snu w aspekcie tego badania składają się następujące badania:

  • elektroencefalografia (EEG) – zapis czynności bioelektrycznej mózgu (elektrody umieszczane są na głowie pacjenta),
  • elektrokardiografia (EKG) – rejestracja elektrycznej czynności mięśnia sercowego (elektrody umieszczane są na klatce piersiowej pacjenta),
  • elektrookulografia (EOG) – zapis zmian prądów czynnościowych powstających podczas ruchów gałek ocznych i po działaniu bodźców świetlnych (elektrody umieszczane są w pobliżu gałek ocznych),
  • elektromiografia (EMG) – zapis czynności spoczynkowej i dowolnej mięśni.

Dodatkowo prowadzi się także zapis dźwięków chrapania, zapis czynności oddychania: przepływu powietrza przez drogi oddechowe, ruchów oddechowych klatki piersiowej i brzucha oraz zawartości tlenu we krwi. Na palcu, zazwyczaj ręki, umieszcza się pulsoksymetr. Rejestrowane są również zmiany pozycji ciała podczas snu. Wszystkie czujniki i elektrody są umieszczane w taki sposób, aby nie krępować ruchów pacjenta i umożliwić skorzystanie z toalety, jeśli zaistnieje taka konieczność. Proces zakładania wszystkich czujników i elektrod jest dostosowany do stałej godziny zasypiania pacjenta, aby nie zaburzać rytmu dobowego. W rogu pomieszczenia, w którym odbywa się badanie znajduje się kamera, rejestrująca przez całą noc sen pacjenta. Wszystkie dane są następnie przesyłane do komputera. W sąsiednim pomieszczeniu przez całą noc przebywa osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje w zakresie medycyny snu. Nadzoruje ona przebieg badania i ewentualnie poprawia położenie czujników i elektrod.

Wszelkie budzące niepokój dolegliwości, które mogą pojawić się podczas badania lub chęć skorzystania z toalety należy zgłaszać technikowi, który natychmiast zareaguje. Badania trwają zazwyczaj do godziny 6.00 rano. Do osiągnięcia wystarczającej ilości informacji, ułatwiającej ustalenie właściwego rozpoznania, wskazane jest, aby badanie trwało min. 6 godzin.

Polisomnografia – przygotowanie do badania

Badanie polisomnograficzne odbywa się całą noc w szpitalu lub innym wyspecjalizowanym w tym zakresie ośrodku. W związku z tym pacjent powinien zabrać na badanie przybory toaletowe (np. szampon, przybory do golenia) i ręcznik. Pidżama, w celu ułatwienia przyklejenia elektrod do EKG i czujników do rejestracji ruchów oddechowych klatki piersiowej i brzucha, najlepiej powinna być dwuczęściowa, rozpinana od przodu, a nie zakładana przez głowę. Pacjent powinien zgłosić się do placówki w godzinach wieczornych, ponieważ przygotowanie do badania, czyli wywiad, badanie ogólnolekarskie, wypełnienie specjalnych ankiet oraz zamontowanie wszystkich czujników i elektrod wymaga sporej ilości czasu. Do niektórych placówek pacjent może zabrać także ulubioną poduszkę, kołdrę lub pościel. Pracownie z reguły nie zapewniają wyżywienia, w związku z tym osoby spożywające posiłki w godzinach późno wieczornych lub od razu po przebudzeniu się, powinny zabrać własny prowiant. Obowiązkowo pacjent musi pamiętać o zabraniu leków, które przyjmuje stale.

Aby wyniki badania były jak najbardziej rzetelne nie zaleca się wyspania “na zaś”. W dniu poprzedzającym badanie należy powstrzymać się od picia kawy, mocnej herbaty, innych napojów z zawartością kofeiny i teiny, alkoholu oraz spożywania substancji pobudzających. Może to bowiem utrudnić zaśnięcie w nowym miejscu.

Gdzie można wykonać polisomnografię?

Badanie polisomnograficzne można wykonać w prywatnych pracowniach snu, które funkcjonują w dużych przychodniach lub jako samodzielne jednostki. Pracownie badania zaburzeń snu działają także przy oddziałach szpitalnych, głównie pulmonologicznych lub wewnętrznych. Praca pracowni, głównie tych w ramach NFZ, często jest powiązana z poradniami zaburzeń oddychania w czasie snu, ponieważ na początku pacjent trafia do poradni, z której otrzymuje skierowanie na wykonanie polisomnografii. Badanie polisomnograficzne nie jest badaniem ogólnodostępnym. Miejsc, w których można je wykonać jest z reguły kilka w dużych miastach lub pojedyncze w mniejszych.

Czy potrzebne jest skierowanie, aby wykonać badanie polisomnograficzne?

Polisomnografię można wykonać zarówno w ramach NFZ, jak i odpłatnie. Aby badanie było wykonane bezpłatnie pacjent musi posiadać skierowanie. Najczęściej na badanie pacjent jest kierowany z poradni leczenia zaburzeń oddychania w czasie snu. Skierowanie do takiej poradni można otrzymać od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza specjalisty. Inna droga nie prowadzi przez poradnię. Pacjent otrzymuje bowiem skierowanie na polisomnografię od lekarza specjalisty, np. pulmonologa. W zależności od placówki kwestie organizacyjne związane z badaniem są odmienne, dlatego pacjent chcąc wykonać badanie powinien bardzo dokładnie wypytać osobę w rejestracji o wszelkie szczegóły, aby nie spotkać się później z niemiłą niespodzianką.

Polisomnografia prywatnie – jaki jest koszt badania?

Chcąc wykonać polisomnografię prywatnie pacjent musi być przygotowany na duży wydatek. Cena badania mieści się w granicach 800-1300 zł. Dla przykładu koszt badania z nocą adaptacyjną w jednej z warszawskich placówek to 1800 zł, zaś bez nocy adaptacyjnej to 1300 zł. Prywatna pracownia snu w Lublinie podaje cenę badania polisomnograficznego 850 zł. Podobną cenę, bo 800 zł podaje duży ośrodek w województwie dolnośląskim, specjalizujący się w badaniach zaburzeń snu.

Autor: Paulina Michta, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Polecane wpisy

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search