Trądzik? – Jak leczyć? Jakie badania może zlecić dermatolog?

 w badania/ diagnostyka, choroby, Niezbędnik pacjenta, Zdrowie

Trądzik to jeden z najczęstszych problemów dermatologicznych. Jest konsekwencją zmian zachodzących w okresie dojrzewania. Zastanawiasz się jakie badania wykonać, aby zdiagnozować przyczynę trądziku? Czy będziesz musiał za nie zapłacić, a jeżeli tak, to ile? Gdzie możesz wykonać takie badania? Do jakiego specjalisty musisz się udać z tym problemem? Przeczytaj artykuł i dowiedz się co trzeba zrobić by wykonać kosztowne badania hormonalne bezpłatne. Z nami zaoszczędzisz nawet kilkaset złotych. 

blood-1291130_1920

  1. Leczenie trądziku.
  2. Diagnozowanie problemów z trądzikiem. Jakie należy wykonać badania w kierunku trądziku?
  3. Gdzie można wykonać badania hormonalne w kierunku trądziku?
  4. Jaki specjalista zajmuje się leczenie zmian trądzikowych?
  5. Czy potrzebne jest skierowanie?
  6. Czy mając skierowanie na badania z prywatnego gabinetu dermatologicznego wykonam je bezpłatnie?
  7. Co to jest trądzik?
  8. Jakie są objawy trądziku?
  9. Jakie są przyczyny powstawania trądziku?

Leczenie trądziku

W przypadku trądziku wywołanego czynnikami hormonalnym bardzo ważna jest wstępna diagnoza bowiem odmiennie leczy się problemy z trądzikiem estrogennym, a inaczej ten wywołany przez androgeny. W przypadku trądziku estrogennego stosuje się preparaty antyestrogenne (najczęściej preparat Diane). W leczeniu trądziku androgennego są stosowane preparaty o działaniu antyandrogennym. Zazwyczaj u tych pacjentów występuje deficyt estrogenów, więc dodatkowo stosuje się terapię estrogenami.

Diagnozowanie problemów z trądzikiem. Jakie należy wykonać badania w kierunku trądziku?

  • 17-OH progesteron; jest to hormon produkowany przez warstwę siateczkową kory nadnerczy, to jest z głównych metabolitów progesteronu,
  • DHEA i DHEA-S – hormony, które odpowiedzialne są za stymulację produkcji testosteronu i estrogenów,
  • androstendion – podwyższony poziom tego hormonu może być przyczyną występowania u kobiet cech somatycznych męskich, fachowo nazywanej maskulinizacją,
  • SHBG – jest to globulina wiążąca hormony płciowe,
  • LH – hormon luteinizujący. Jest pomocny przy tworzeniu progesteronu i estrogenów,
  • FSH – jest to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, który pobudza produkcję estrogenów,
  • testosteron, wolny testosteron – zbyt wysoki poziom może wpływać na nadczynność gruczołów łojowych,
  • TSH (tyreotropina) – nieprawidłowe wartości tego hormonu mogą powodować nadczynność tarczycy i zaburzenia metabolizmu,
  • fT4 (tyroksyna) i fT3 – (trójjodotyronina) – niedobór tych hormonów może być przyczyną niedoczynności tarczycy oraz obniżonego poziomu przemiany materii,
  • estrogen – to grupa żeńskich hormonów płciowych, dzięki którym możliwe jest rozmnażanie,
  • prolaktyna – jest to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej,
  • progesteron – żeński hormon płciowy,
  • kortyzol – nazywany potocznie „hormonem stresu”, nadmiar tego hormonu objawia się m.in. zaburzeniami masy ciała.Uwaga: jeżeli przyjmujesz jakieś leki na stałe, poinformuj o tym lekarza przed wykonaniem badań, gdyż mogą wpływać na ich wyniki. Wiadome jest, że przed wykonaniem badań hormonalnych konieczne jest odstawienie doustnych środków antykoncepcyjnych na około 4 do 6 tygodni przed badaniem.

Inne badania krwi i moczu

Oprócz wyżej wymienionych badań hormonalnych, przy diagnostyce przyczyn trądziku zaleca się wykonanie badań takich jak:

  • cholesterol (całkowity i frakcje),
  • glukoza,
  • insulina,
  • krzywa glukozowo-insulinowa,
  • próby wątrobowe,
  • witamina D.

U kobiet wskazana jest także porada u lekarza ginekologa, który zbada narządy rodne oraz wykona USG dopochwowe. Informacje jak możesz wykonać badanie USG bezpłatnie znajdziesz tutaj.

Gdzie można wykonać badania hormonalne w kierunku trądziku?

Jeżeli posiadasz skierowanie od lekarza specjalisty lub lekarza POZ  na wykonanie badań w kierunku diagnostyki przyczyn trądziku lekarz wskaże Ci miejsce, w którym możesz zrobić to badanie. Najczęściej przychodnie nie posiadają własnego laboratorium, w związku z czym podpisują umowę z jednostką diagnostyczną. W ramach takiej umowy pacjenci mogą wykonać bezpłatne badania. Ponadto w większości przychodni na miejscu w punktach zabiegowych można oddać materiał do badań (w przypadku moczu) oraz pobrać krew. Warto pamiętać, że punkty poboru krwi w przychodniach są zazwyczaj otwarte w godzinach dopołudniowych (zazwyczaj między 7.00 a 10.00), a niektóre placówki dodatkowo mają wyznaczone dni, w których pobierany jest materiał do diagnostyki.

Nieco inaczej sytuacja wygląda jeżeli wykonujemy badania prywatnie. W takim przypadku pacjent może wybrać dowolną jednostkę diagnostyczną (laboratorium), w którym jest możliwość wykonania badań hormonalnych. Należy tylko pamiętać, że laboratoria mają często różny zakres wykonywania badań i nie wszystkie potrzebne badania mogą być zrealizowane w jednym miejscu. Zazwyczaj w przypadku prywatnych laboratoriów materiał do badań również pobierany jest w godzinach dopołudniowych, a tylko nieliczne z nich proponują możliwość wykonania badań przez 24 godziny. Przykładowo w województwie świętokrzyskim jest tylko jedno takie laboratorium.

Jaki specjalista zajmuje się leczenie zmian trądzikowych?

Specjalistą, który zajmuje się leczeniem zmian trądzikowych jest lekarz dermatolog. Zastanawiasz się, kto to jest? Jak możesz skorzystać z jego porady? Czy możesz iść na bezpłatną wizytę czy tylko prywatną? Przeczytaj nasz artykuł na temat najważniejszych informacji o lekarzu dermatologu.

Pamiętaj, że poradnie dermatologiczne na NFZ pracują w różnych godzinach. Niektóre z nich otwarte są tylko 1-2 dni w tygodniu i możesz skorzystać z wizyty tylko przez kilka godzin dziennie. Co więcej, do zdecydowanej większości poradni dermatologicznych obowiązują zapisy na listy oczekujących (tzw. kolejki). Są jednak takie poradnie, które umożliwiają skorzystanie z wizyty u lekarza specjalisty w ramach tzw. rejestracji bieżącej. Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule: Kto wystawia skierowanie do specjalisty i jak się dostać? – 10 rad, które pomogą zaoszczędzić Twój czas, pieniądze i stres.

Czy potrzebne jest skierowanie?

Skierowanie od lekarza specjalisty pozwoli Ci na wykonanie badań bezpłatnie. Najczęściej skierowanie w kierunku diagnostyki problemów hormonalnych związanych z trądzikiem wystawia lekarz dermatolog lub endokrynolog. Część badań krwi (TSH, fT3, fT4, próby wątrobowe, cholesterol całkowity + frakcje, glukozę) możesz wykonać na podstawie skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, tzw. lekarza rodzinnego. Pozwoli Ci to zaoszczędzić nawet do 250 złotych. Szczegółowy zakres badań wystawianych przez lekarza POZ znajdziesz tutaj. Jeżeli chcesz wykonać badania na własną rękę nie potrzebujesz skierowania. Musisz się liczyć z niemałymi kosztami wykonania całego kompletu badań.Jeżeli chcesz wykonać badania na własną rękę nie potrzebujesz skierowania. Musisz się liczyć z niemałymi kosztami wykonania całego kompletu badań.

Czy mając skierowanie na badania z prywatnego gabinetu dermatologicznego wykonam je bezpłatnie?

Jeśli nawet posiadasz skierowanie na wykonanie badań, w kierunku diagnostyki przyczyn trądziku, które wystawił Ci lekarz specjalista w ramach prywatnej wizyty lekarskiej niestety koszt wszystkich badań będziesz musiał pokryć sam.

Czy za badania hormonalne w kierunku trądziku trzeba zapłacić?

Jeżeli posiadasz skierowanie wystawione przez specjalistę (np. endokrynologa, dermatologa), który udzielił Ci porady w ramach NFZ, badania hormonalne oraz pozostałe badania krwi możesz wykonać bezpłatnie. W sytuacji, gdy nie posiadasz takiego skierowania będziesz musiał/musiała zapłacić. Koszt wykonania pełnego pakietu badań w kierunku problemów związanych z trądzikiem w zależności od cen obowiązujących w danym laboratorium waha się od 600 do nawet 900 złotych. Najdroższe są tutaj badania hormonalne, za których wykonanie musimy zapłacić od 300 do 600 złotych. Część badań możesz wykonać bezpłatnie na podstawie skierowania od lekarza rodzinnego, tym samym możesz zaoszczędzić od 100 do nawet 250 złotych. Najczęściej lekarz na podstawie wywiadu i badania ustala indywidualną listę badań, które powinien wykonać pacjent.

Co to jest trądzik?

Trądzik jest to przewlekłe schorzenie dermatologiczne aparatu włosowo-łojowego wraz z towarzyszącym łojotokiem. Najczęściej jest konsekwencją zmian zachodzących w organizmie w okresie dojrzewania. Trądzik dotyczy około 85% mężczyzn i około 80% kobiet. Niestety schorzenie to może pojawiać się u osób w każdym wieku i choruje na nią około 8% populacji w wieku 25-34 lata i 3% osób w wieku 35-44 lata. Nie każdy też wie, że problem z trądzikiem może pojawić się także u noworodków (dotyczy około 20% noworodków) i może przetrwać nawet do 2-3 roku życia.

Tak naprawdę, czas kiedy trądzik ustępuje jest nieznany. Z obserwacji wynika, że u większości nastolatków zmiany ustępują po 3-5 latach. Nie jest to jednak reguła i u niektórych osób problemy z trądzikiem mogą utrzymywać się więcej niż 10 lat. Warto pamiętać, że trądzik u 99% pacjentów zlokalizowany jest najczęściej na twarzy. Innymi miejscami gdzie często może się pojawiać to plecy (90% osób) oraz klatka piersiowa (78% osób). Są to zdecydowanie najczęstsze lokalizacje choroby ale może także się pojawiać na kończynach (głównie ramionach) oraz pośladkach. Trądzik jest chorobą, którą bardzo trudno się leczy. Przyczyny jego pojawienia się także są trudne do zdiagnozowania.

Rodzaje trądziku hormonalnego:

  • trądzik hormonalny androgeny – trądzik ten występuje najczęściej w postaci grudkowo-zaskórnikowej i zlokalizowany jest na szyi, plecach, brodzie, czole i twarzy.
  • trądzik hormonalny estrogeny – najczęściej występuje w postaci grudkowej, w części centralnej twarzy – wokół nosa i ust. Ze względu na występowanie charakterystycznego zaczerwienia nazywany jest trądzikiem różowatym.

Jakie są objawy trądziku?

Najczęstszymi objawami trądziku są:

  • wykwity niezapalne (zaskórniki otwarte i zamknięte);
  • wykwity zapalne (grudki, cysty, przetoki, nacieki, krosty);
  • łojotok.

Warto wiedzieć, że występowanie trądziku może być także objawem takich chorób jak:

  • zespół policystysznych jajników (objawiający się występowaniem niepłodności, trądziku i zaburzeń menstruacji);
  • zespół SAHA (objawiający się łojotokiem, trądzikiem, hirsutyzmem – owłosieniem typu męskiego u kobiet lub łysieniem).

Czynnikiem, który może zaostrzyć objawy trądziku jest stres, spożywanie niektórych pokarmów (szczególnie węglowodanów i stosowanie ostrych przypraw), kontakt z olejami i chlorowanymi węglowodorami oraz promienie PUVA. U kobiet zaostrzenie objawów obserwuje się bardzo często w okresie przedmiesiączkowym (60-70%), a poprawę z kolei pod wpływem promieni UV latem. Zazwyczaj u osób dorosłych trądzik pojawia się w dolnej części twarzy, na brodzie i w okolicach ust. Czasami obejmuje żuchwę i szyję. Z kolei u młodzieży zazwyczaj pojawia się on na czole i skroniach.
Jeśli masz objawy trądziku skonsultuj je z lekarzem, który zajmuje się problemami dermatologicznymi.

Jakie są przyczyny powstawania trądziku?

Przyczyny powstawania trądziku możemy podzielić na 4 rodzaje:

  • genetyczne,
  • tło łojotokowe – w wyniku zaczopowana gruczołów łojowych powstają zaskórniki zamknięte i zaskórniki otwarte,
  • bakteryjne – obecnie istotną rolę w powstawaniu wykwitów trądzikowych uznaje się bakterie Propionibacterium acnes, którym przypisuje się udział w reakcjach immunologicznych oraz inicjowanie odczynu zapalnego w trądziku,
  • hormonalne – największą rolę trądzikotwórczą wykazują androgeny, steroidy anaboliczne, glikokortykosteroidy, ACTH, gonadotropiny oraz egzogenne androgeny (testosteron).

Autor: Justyna Kosecka, Doradca Medyczny

Zachęcamy do zadawania pytań i komentowania na forum.

Polecane wpisy

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search