Zakład Pielęgnacyjno-Opiekuńczy i Opiekuńczo-Leczniczy – do kogo udać się po skierowanie, jakie są koszty pobytu w takiej placówce oraz jak długo pacjent może w niej przebywać?

 w Niezbędnik pacjenta, opieka długoterminowa

,,Niekiedy zdarzają się sytuacje, w których nie ma możliwości zapewnienia osobie przewlekle chorej opieki domowej lub opieka ta z różnych powodów jest niewystarczająca. Rozwiązaniem może być skorzystanie z placówki zapewniającej całodobową pielęgnację i opiekę. Takimi jednostkami są Zakłady Pielęgnacyjno-Opiekuńcze (ZPO) lub Opiekuńczo-Lecznicze (ZOL). Bliska Ci osoba wymaga właśnie takiej formy opieki? Nie wiesz jak zacząć załatwiać formalności, do kogo zgłosić się po skierowanie i czy w ogóle jest potrzebne? Zastanawiasz się, czy będzie stać tę osobę na pobyt w ZPO/ZOL? A może ktoś z Twoich krewnych lub przyjaciół dostał już skierowanie do zakładu opiekuńczego i chcesz mu pomóc. Chciałbyś wiedzieć, jakie dokumenty są potrzebne w celu umieszczenia osoby w placówce opiekuńczej i gdzie je dostarczyć, czy spośród wielu placówek musisz zdecydować się na jedną lub doręczyć dokumenty do kilku? Na te pytania poznasz odpowiedź, czytając ten artykuł.

hospital-207690_1920

  1. Dla kogo przeznaczone są ZPO/ZOL?
  2. Do kogo udać się po skierowanie do zakładu opiekuńczego?
  3. Kiedy nie jest potrzebne skierowanie do placówki opiekuńczej?
  4. Czy lekarz może odmówić wypisania skierowania do ZPO/ZOL?
  5. Czy pacjent ponosi koszty pobytu w zakładzie opiekuńczym?
  6. Jak długo pacjent może przebywać w ZPO/ZOL?
  7. Jakie dokumenty są niezbędne do ubiegania się o pobyt w zakładzie opiekuńczym?
  8. Jak dostarczyć dokumenty do placówki opiekuńczej?
  9. Czy trzeba zdecydować się na jedną konkretną placówkę?
  10. Jak długo trzeba ubiegać się o pobyt w ZPO/ZOL?

Dla kogo przeznaczone są ZPO/ZOL?

Skierowanie do ZPO/ZOL jest wypisywane dla osoby, która wymaga, ze względu na stan zdrowia całodobowych świadczeń opiekuńczych, pielęgnacyjnych i rehabilitacyjnych oraz kontynuacji leczenia, a która nie potrzebuje hospitalizacji na oddziale szpitalnym. W ocenie skali poziomu samodzielności, zwaną „skalą Barthel”, pacjent taki otrzymuje 40 punktów lub mniej. W przypadku dzieci do ukończenia 3 roku życia nie dokonuje się oceny skalą Barthel. Przed przyjęciem pacjenta do ZPO/ZOL oceny takiej dokonuje lekarz i pielęgniarka ubezpieczenia zdrowotnego, natomiast w dniu przyjęcia osoby chorej do zakładu na koniec każdego miesiąca lub w przypadku zmiany stanu zdrowia – lekarz i pielęgniarka danego zakładu opiekuńczego za pomocą karty oceny.

Do kogo udać się po skierowanie do zakładu opiekuńczego?

Z wnioskiem o wydanie skierowania do ZPO/ZOL występuje do lekarza przyjmującego na NFZ pacjent. Wzór wniosku określa załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych. Do wniosku dołącza się wywiad pielęgniarski oraz zaświadczenie lekarskie. Wzór tych pism także określa załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia. W przypadku gdy pacjent spełnia kryteria objęcia świadczeniami udzielanymi w warunkach stacjonarnych, które realizowane są w zakładach opiekuńczych dla osób dorosłych lub dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18 roku życia, lekarz, który ma podpisaną umowę z NFZ, wydaje takie skierowanie. Wzór skierowania określa załącznik nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia. Pacjent doręcza skierowanie bezpośrednio do wybranego przez siebie zakładu opiekuńczego.

Kiedy nie jest potrzebne skierowanie do placówki opiekuńczej?

Wniosek, skierowanie, wywiad pielęgniarski oraz zaświadczenie lekarskie nie są wymagane w momencie, gdy sąd opiekuńczy wyda orzeczenie o umieszczeniu pacjenta w ZPO/ZOL. W takiej sytuacji orzeczenie sądu opiekuńczego stanowi podstawę do umieszczenia osoby chorej w zakładzie opiekuńczym.

Czy lekarz może odmówić wypisania skierowania do ZPO/ZOL?

Lekarz może odmówić skierowania do ZPO/ZOL, jeśli jego zdaniem osoba taka nie kwalifikuje się do takiej placówki. Stan zdrowia pacjenta jest więc bezwzględną podstawą dająca uprawnienia do wypisania przez lekarza skierowania. W przypadku gdy chory znajduje się już na oddziale szpitalnym i od samego początku jest jasne, że będzie wymagał potem specjalistycznej opieki, lekarz powinien jak najszybciej poinformować o tym najbliższe osoby lub rodzinę oraz wystawić odpowiednie skierowanie. Nie ma konkretnych regulacji prawnych w tej sprawie, więc nie oznacza to, że lekarz ma taki obowiązek. Ważne jest, aby rodzina miała świadomość, że może prosić o wypisanie takiego skierowania jeszcze w czasie pobytu takiej osoby w szpitalu, zważywszy na długi okres oczekiwania na miejsce w zakładach opiekuńczych.

Czy pacjent ponosi koszty pobytu w zakładzie opiekuńczym?

Pacjent przebywający w ZPO/ZOL, który udziela świadczeń całodobowych, ponosi koszty wyżywienia i zakwaterowania. Miesięczna opłata za pobyt w zakładzie opiekuńczym jest ustalana przez kierownika tego zakładu. Opłatę ustala się ponownie po każdorazowej zmianie wysokości dochodu pacjenta przebywającego w placówce opiekuńczej.
Opłatę ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających wysokość dochodu osoby chorej, zwłaszcza:

  1. decyzji organu rentowego albo emerytalno-rentowego ustalającego wysokość emerytury, renty albo renty socjalnej – do decyzji można dołączyć zgodę pacjenta ubiegającego się o skierowanie do zakładu opiekuńczego na potrącanie opłaty za pobyt w zakładzie opiekuńczym przez właściwy organ rentowy albo emerytalno-rentowy ze świadczenie wypłacanego przez ten organ.
  2. decyzji o przyznaniu zasiłku stałego – do decyzji można załączyć zgodę pacjenta ubiegającego się o skierowanie do placówki opiekuńczej do odbioru tych należności przez zakład.

Miesięczną opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej 250% najniższej emerytury, z tym że opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu chorego w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Miesięczną opłatę za wyżywienie i zakwaterowanie dziecka do ukończenia 18 roku życia lub do ukończenia 26 roku życia (jeśli kształci się dalej), przebywającego w ZPO/ZOL ustala się w wysokości odpowiadającej 200% najniższej emerytury, z tym że opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.

W przypadku dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców, umieszczonego w ZPO/ZOL przez sąd, opłata ta wynosi nie mniej niż 200% najniższej emerytury. Opłatę tę ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce urodzenia dziecka. Jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce urodzenia dziecka, właściwy do ponoszenia opłaty jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w zakładzie opiekuńczym. W przypadku czasowej nieobecności pacjenta w ZPO/ZOL (przepustki, pobyt w szpitalu), obliczając opłatę, uwzględnia się liczbę dni pobytu osoby chorej poza zakładem opiekuńczym, w ten sposób, że za dni pobytu poza zakładem opłata wynosi 70% opłaty pobieranej za dni obecności w placówce opiekuńczej. Jeśli w ocenie pacjenta skalą Barthel, która dokonywana jest przez lekarza i pielęgniarkę danego zakładu opiekuńczego na koniec każdego miesiąca, punktacja jest wyższa niż 40 punktów, NFZ finansuje pobyt do końca kolejnego miesiąca kalendarzowego.

Jak długo pacjent może przebywać w ZPO/ZOL?

W ZPO/ZOL pacjent może przebywać czasowo. Decyzję o przedłużeniu pobytu chorego na kolejny okres podejmuje kierownik w porozumieniu z lekarzem zakładu opiekuńczego. Chory przebywa na oddziale do momentu poprawy stanu zdrowia na tyle, że może funkcjonować z niewielką pomocą osób bliskich lub samodzielnie w domu. W każdym momencie krewni mogą wypisać pacjenta na własne życzenie. Trzeba pamiętać, że ZPO/ZOL to nie to samo co Dom Pomocy Społecznej. Zakład opiekuńczy jest przeznaczony dla osób wymagających nadzoru specjalistycznego, mających określone problemy zdrowotne oraz istotne niedobory w samoopiece. Nie mogą wiec trafiać do niego osoby kwalifikujące się do Domów Pomocy Społecznej albo u których jedynym wskazaniem do objęcia opieką jest trudna sytuacja socjalna. Chorzy w placówce opiekuńczej nie są zakwaterowani bezterminowo, a zakład ma obowiązek wypisać pacjenta do domu w przypadku poprawy stanu zdrowia powyżej 40 punktów oceny skali Barthel.

Jakie dokumenty są niezbędne do ubiegania się o pobyt w zakładzie opiekuńczym?

Dokumentacja niezbędna do ubiegania się o przyjęcie do ZPO/ZOL jest następująca:

  • wniosek o wydanie skierowania do ZPO/ZOL
  • skierowanie do ZPO/ZOL – wydane przez lekarza współpracującego z NFZ, z jego podpisem, jeśli pacjent w danej chwili przebywa w domu, lub lekarza prowadzącego pacjenta w szpitalu oraz pieczęć podmiotu leczniczego, w przypadku gdy lekarz mający umowę z NFZ wykonuje zawód w tym podmiocie
  • wywiad pielęgniarski (wypełnia pielęgniarka środowiskowa, pielęgniarka szpitalna lub pracownik socjalny)
  • zaświadczenie lekarskie (wypełnia lekarz POZ lub lekarz danego zakładu opieki zdrowotnej)
  • zazwyczaj badania takie jak: OB, morfologia, jonogram, mocznik, antygen HBs i HCV kreatynina, cukier, badania moczu (najbardziej aktualne), EKG – aktualne
  • karty informacyjne (historia choroby, karty leczenia szpitalnego), wymagane kserokopie lub oryginały
  • kserokopia dowodu osobistego, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (jeśli pacjent takowe posiada)
  • dokumenty stwierdzające wysokość dochodu osoby ubiegającej się o skierowanie (decyzja o przyznaniu emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku pielęgnacyjnego)
  • oświadczenie pacjenta o wyrażeniu zgody na umieszczenie w zakładzie i na odpłatność za pobyt, podpisane przez pacjenta lub opiekuna prawnego
  • karta oceny świadczeniobiorcy kierowanego do zakładu opiekuńczego/przebywającego w zakładzie opiekuńczym (ocena pacjenta wg skali Barthel).

Jak dostarczyć dokumenty do placówki opiekuńczej?

Pacjenta do ZPO/ZOL przyjmuje kierownik zakładu opiekuńczego w porozumieniu z lekarzem, który pracuje w tym zakładzie. Dlatego też na początku idealnie byłoby skontaktować się z kierownikiem placówki opiekuńczej. Potem najlepiej osobiście doręczyć dokumenty do danego ośrodka. Można dokumentację wysłać pocztą, jednak wiąże się to zawsze ze sporym opóźnieniem całej procedury. Kierownik zakładu opiekuńczego udziela informacji pacjentowi oraz odpowiednio domowi pomocy społecznej lub podmiotowi leczniczemu (w razie gdy osoba chora przebywa w tym domu lub przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego), o kolejności przyjęcia rekonwalescenta i o przewidywanym terminie przyjęcia do placówki opiekuńczej. Zazwyczaj otrzymuje się telefoniczne zawiadomienie o decyzji dotyczącej przyjęcia.

Czy trzeba zdecydować się na jedną konkretną placówkę?

Od dnia 1 stycznia 2015 r. obowiązują nowe zasady rejestracji do kolejek oczekujących i składania dokumentów. Na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniobiorca, czyli pacjent, w celu otrzymania danego świadczenia może wpisać się na jedną listę oczekujących u jednego świadczeniodawcy (czyli np. w jednej poradni, w dziale/pracowni fizjoterapii lub w ośrodku rehabilitacji dziennej). W takim wypadku trzeba się zdecydować na jedną konkretną placówkę i tam składać dokumenty. Chory jest zobowiązany dostarczyć zakładowi opiekuńczemu oryginał skierowania, nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia dokonania wpisu na listę oczekujących, pod rygorem skreślenia z listy. W momencie skreślenia pacjenta z listy oczekujących w wyniku rezygnacji z udzielenia świadczenia, placówka powinna zwrócić osobie starającej się o pobyt w zakładzie oryginał skierowania.

Jak długo trzeba ubiegać się o pobyt w ZPO/ZOL?

Według raportu NIK o funkcjonowaniu zakładów opiekuńczo-leczniczych czas, oczekiwania pacjentów na przyjęcie do ZOL jest bardzo zróżnicowany. Wynosi od 0 dni do nawet 12 miesięcy. Jest uzależniony od usytuowania ZOL-u na terenie województwa, od jego rodzaju, polityki organów kierujących (w odniesieniu do określania czasu pobytu pacjenta w ZOL) oraz od wyboru konkretnego ZOL przez chorego. Czas oczekiwania na miejsce znacznie skraca zmniejszenie liczby wydawanych decyzji na pobyt stały.

Wyniki kontroli wskazały na znaczne zróżnicowanie w czasie oczekiwania pacjentów na przyjęcie do wskazanego zakładu, licząc od daty wydania decyzji. Co ciekawe, nie miało one swojego uzasadnienia w dokumentacji pacjentów. Pacjenci byli przyjmowani również poza kolejnością, chociaż z ich dokumentacji medycznej nie wynikała taka potrzeba. Należy wspomnieć, że nie wszystkie osoby, które otrzymały skierowanie do ZPO/ZOL faktycznie z niego skorzystały. Powodem był głównie długi okres oczekiwania na miejsce (co zwykle wymusza poszukiwania innych rozwiązań zapewnienia opieki) lub śmierć pacjenta.

Autor: Joanna Czekańska, Doradca Medyczny

Zachęcamy również do zadawania pytań i komentowania na forum.

Polecane wpisy
Komentarze
  • Nela
    Odpowiedz

    Czy środki czystości w ZPO kupuje pacjent?

  • wiki
    Odpowiedz

    Niestety praktyka pokazuje że w ZOL-ach przebywają pacjenci którzy powinni być umieszczani w DPS. OPS i rodziny traktują ZOL jak przechowalnie chorych byle oszczędzić na kosztach pobytu w DPS. Przebywanie mieszkańca w ZOL po kilka lat to jawne naganianie przepisów i narażanie NFZ na ogromne koszty. Warto aby tym tematem zainteresowały się odpowiednie służby.

Zostaw komentarz

Start typing and press Enter to search